Mijn collega bij Light for the World zit in het bestuur van een organisatie die helpt bij de ontwikkeling van een aantal dorpen in de bergen waar de hardloper Haileh Gebre-Selassie vandaan komt. De oprichter van de organisatie komt zelf uit het gebied en probeert zijn eigen mensen een stapje verder te helpen.
Omdat ze mij gespot hadden als potentieel handig voor hun netwerk werd ik gevraagd om een weekend mee te gaan de berg op, het dorp in. Ik ging ik met drie mannen op pad.
Het was een echt dorp een beetje zoals ik me Jorwerd voorstel (nu God er verdwenen is volgens Geert Mak). Op zaterdag was iedereen in het naburige, grotere dorp voor de markt om dingen te kopen of om de laatste roddels te bepreken. In het dorp zelf was niets te koop, behalve in de kroeg die de ‘International Bush Bar’ heette.
Op zondag was de laatste schooldag van het jaar. De organisatie had samen met de dorpelingen een school gebouwd zodat de kinderen in hun eigen dorp naar school konden. Er zitten 60 kinderen in elke klas (er waren nu twee klassen en er komt elk jaar een jaar bij), vooral vanwege de instroom van meisjes van wie de ouders bang waren dat er iets met hun dochters zou gebeuren onderweg naar het grotere dorp (uurtje lopen de berg af) en die nu de school dicht bij huis is ineens ook mogen leren lezen en schrijven.
Voor de afsluiting van het schooljaar kwamen de ouders bijeen. Ze zongen allemaal hun kinderen toe en prezen ze om hun prestaties van het afgelopen jaar. De groep vrouwen die aanwezig waren vond ik het meest bijzonder. Ze zijn begonnen om een spaarsysteem op te zetten en nu leren ook zij lezen en schrijven met behulp van de organisatie.
Afgelopen jaar hadden de vrouwen lang gebeden om regen. Op de dag dat de leden van het bestuur aankwamen in het dorp, begon de regen! Er was de vrouwen een schaap beloofd die ze ritueel konden slachten om God te danken voor de
regen. Traditioneel moet dit schaap zwart zijn. Omdat ik in het dorp was riep mijn collega “en wat doen we voor de witte vrouw”? Er werd een wit schaap gehaald voor de witte vrouw! ‘Mijn schaap’ werd niet ritueel geslacht maar buiten het zicht en we hebben het met velen gegeten.
Tijdens de ceremonie voor het sluiten van het schooljaar lieten de vrouwen zien hoe hun traditionele rechten zijn, als een man zijn vrouw onheus bejegent. De vrouwen lopen zingend door de staten de andere vrouwen oproepend om mee te doen. Ze nemen hun traditionele stokken mee en zingen dat er iets vreselijks is gebeurd met één van hun zusters en dat ze allemaal moeten komen. De vrouwen komen in optocht bij het huis van de boosdoener en blijven zingen terwijl ze een cirkel om het huis maken. Ze zingen de man toe dat hij het recht niet heeft om een vrouw zo te behandelen. Is zijn eigen moeder soms geen vrouw en is de dokter waar ze nu naar toe moeten ook niet uit een vrouw geboren? En zo gaat het maar door. De mannen die wisten dat het een show was werden toch heel zenuwachtig van het gebeuren en vonden dat er met de traditionele rituelen niet te spotten valt. Dus kozen ze een boosdoener die meteen onder de stokken van de vrouwen moest knielen en boden ze de vrouwen nóg een schaap aan om ook ritueel te slachten. De vrouwen vonden het niet genoeg en vroegen ook om nieuwe kleren. Toen ook dit beloofd werd, werd het ritueel gestopt en ook het derde schaap geslacht.
Wij moesten toen als stedelingen weer op pad om maandag weer aan ons werk te kunnen, maar we mochten niet vertrekken voordat we door de vrouwen traditioneel gezegend werden en bedankt voor onze komst. En terwijl de laatste hand werd gelegd aan de bibliotheek bij de school, begonnen de dorpelingen alvast met praten en denken over een kliniek in hun eigen dorp.
Groeten van een door vrouwen gezegende vrouw,
Marieke