Vorige week ben ik voor een workshop naar het zuiden van Ethiopië geweest. Het idee van de workshop was om samen met de gemeenschap om de tafel te gaan zitten en te kijken of er behoefte zou zijn aan een programma voor mensen met een handicap. Het was voor mij allemaal heel spannend, want het zou voor het eerst zijn dat ik zou gaan werken met een nomaden gemeenschap. Je wordt dan als iemand die een minder zwervend bestaan lijdt geconfronteerd met de vragen zoals; “hoe ga je naar de mensen thuis, als dat huis zich steeds verplaats?”
De workshop werd niet geleidt door mijzelf of door Light for the World maar door een lokale organisatie die alleen voor deze specifieke groep werkt. Door deze lokale organisatie heb ik voor het eerst genoten van de luxe van mensen die de gemeenschap door en door kennen. Ik was al bijna 4 jaar geleden begonnen met iets van de grond te krijgen in dit gebied en ik kreeg maar geen overzicht. Nu we in zee zijn gegaan met deze lokale organisatie had ik ineens de lokale overheidsmedewerkers en een scala aan mensen met een handicap uit het gebied. Wanneer er een vraag kwam die over gemeenschapsstructuren kwam werd het meteen overgenomen door iemand van de organisatie en kon ik als technisch expert weer mee doen als de kwestie verduidelijkt was.
Nog een blijde ontdekking was de praat graagheid van de mensen. Ik had samen met mijn collega een scala aan oefeningen en opdrachten gemaakt maar bij de eerste opdracht kwamen er al zoveel verhalen los dat we er tot in de middag over deden. Het was heerlijk om niet eindeloos veel uit de kast te hoeven halen en dat de verhalen en inzichten als vanzelf binnenkwamen.
We hebben gepraat en ideeën uitgewisseld. Ik weet nu dat
er mensen geloven dat een kwade geest een handicap kan veroorzaken, tegelijkertijd leek dat geen reden om mensen met een handicap dan maar links te laten liggen. Er waren zelfs traditionele wetten die verplichten om voor mensen met een handicap te zorgen als gemeenschap, alleen waren die buiten gebruik geraakt.
Ik heb toen ik over CBR leerde in Nederland (voor ik naar Ethiopië vertrok) me altijd een boom voorgesteld in het midden van het dorp waar alle wijsheid zich verzamelende (of de wijze mensen ui het dorp dan). Nu ik al een aantal jaar in CBR werk heb ik ooit eens op een conferentie gezegd dat ik nog steeds op zoek ben naar die boom en dat het vinden van de `community` en hen te laten mee denken veel moeilijker is dan het op papier lijkt. En nu zat ik dan onder die figuurlijke boom in een kerk gebouwtje. Ik had het gevoel dat ik de ´community´ gevonden had en dat ik eindelijk eens vanaf het hele begin samen met hen onder die boom zat te genieten van al hun verhalen, ideeën en creativiteit.
Aan het eind van de workshop was er een tragisch ongeluk en 3 van de traditionele leiders waren omgekomen. Ik dacht dat mijn ex misschien zou willen weten wat er gebeurd was en belde hem op om het droevige nieuws te vertellen. Maar natuurlijk wist hij het allang. De traditionele tam tam had hem allang bereikte en hij wist me details te vertellen die ik ter plekke nog niet gehoord had. Ik denk dat mijn les om op de lokale gemeenschap te vertouwen en te werken vanuit hun eigen structuren nog even gaat voortduren. Ik ben in ieder geval blij dat ik de boom gevonden heb en ik hoop er nog regelmatig onder te kruipen om de lokale gemeenschap te helpen bij de opbouw van dit project.
Liefs uit Addis
Marieke